Op 25 juni 2026 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan in de zogenoemde massaal bezwaar- plusprocedure over box 3. De uitkomst is voor veel belastingplichtigen teleurstellend: wie destijds geen bezwaar heeft gemaakt, krijgt geen belasting terug.
In dit artikel leggen wij uit wat er precies is beslist en wat dit voor u betekent.
Achtergrond
In het bekende Kerstarrest van 24 december 2021 oordeelde de Hoge Raad dat de box 3‑heffing vanaf 2017 in strijd is met Europees recht als belasting wordt geheven over een hoger fictief rendement dan het werkelijke rendement.
Belastingplichtigen die echter géén, of niet tijdig bezwaar hebben gemaakt, hebben in principe geen recht op rechtsherstel oftewel een vermindering van de aanslag naar aanleiding van het Kerstarrest. Dit heeft geleid tot procedures, waarin de Hoge Raad op 25 juni 2026 uitspraak heeft gedaan.
Wat heeft de Hoge Raad nu beslist?
De Hoge Raad heeft geoordeeld dat:
- Niet (tijdig)bezwaarmakers géén recht hebben op vermindering van hun box 3‑aanslagen over de jaren 2017 t/m 2020.
- Dit geldt als de aanslag al onherroepelijk vaststond vóór het Kerstarrest (dat wil zeggen als een definitieve aanslag een dagtekening heeft van 11 november 2021 of eerder en daartegen niet tijdig bezwaar is gemaakt).
- De Hoge Raad ziet geen reden om terug te komen op zijn eerdere oordeel uit 2022, waarin ook bepaald is dat niet (tijdig)-bezwaarmakers géén recht hebben op rechtsherstel.
- Er is volgens de Hoge Raad geen sprake van discriminatie tussen bezwaarmakers en niet‑bezwaarmakers.
De achterliggende gedachte is juridisch. Als een aanslag definitief is en te hoog is vastgesteld, hoeft de Belastingdienst deze niet te herzien indien de te hoge belasting voortvloeit uit nieuwe jurisprudentie (zoals het Kerstarrest).
De Hoge Raad laat onzes inziens overigens nog wel ruimte om tóch in aanmerking te komen voor rechtsherstel indien sprake is van een incidentele buitensporige last, maar we verwachten dat hier in de praktijk niet snel sprake van zal zijn.
Tegenbewijsregeling vanaf 2021
Voor latere jaren ligt dit anders. Voor belastingjaren vanaf 2021 bestaat namelijk wél de mogelijkheid om gebruik te maken van de tegenbewijsregeling. Daarmee kunt u aantonen dat uw werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement.
Belangrijke aandachtspunten:
- Dit kan ook achteraf via een verzoek om ambtshalve vermindering (via het formulier Opgaaf Werkelijk Rendement (OWR).
- De termijn daarvoor is 5 jaar na het einde van het kalenderjaar. Voor het jaar 2021 moet het OWR-formulier dus uiterlijk 31 december 2026 worden ingediend.
Het is dus verstandig om tijdig te (laten) beoordelen of uw werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement.
Bezwaarmogelijkheden
Voor de verschillende jaren waarvoor recht bestaat om een beroep te doen op de tegenbewijsregeling blijft bezwaar maken mogelijk binnen 6 weken na dagtekening van de definitieve aanslag inkomstenbelasting. Een bezwaarschrift is alleen zinvol als uw werkelijke rendement lager is dan het forfaitaire rendement.
Met een bezwaarschrift:
- Behoudt u mogelijk recht op een kostenvergoeding.
- Blijft het mogelijk om de verdeling van het box 3‑inkomen tussen fiscaal partners te optimaliseren, ook ná een eventuele verlaging van box 3 inkomen naar aanleiding van het lagere werkelijke rendement.
Het indienen van een bezwaarschrift staat los van de mogelijkheid om gebruik te maken van de tegenbewijsregeling en het werkelijke rendement door te geven. Via het bezwaarschrift verkrijgt u additionele rechten.
Vanaf het belastingjaar 2025 is het overigens mogelijk om het werkelijke rendement direct via de aangifte inkomstenbelasting door te geven. Dit hoeft niet meer achteraf.
Tot slot
De uitspraak van de Hoge Raad ziet louter op de jaren 2017 tot en met 2020. Tegelijkertijd blijven er wél mogelijkheden bestaan voor de jaren vanaf 2021 en voor de toekomst.
Wilt u laten beoordelen of bezwaar of een verzoek om vermindering in uw situatie zinvol is? Neem dan contact met ons op via uw relatiebeheerder, telefonisch via 040 – 2 504 504 of via het onderstaande contactformulier, zodat we samen met u kunnen kijken naar de mogelijkheden in uw specifieke situatie.