Veel mensen denken pas aan schenkingen aan het einde van het jaar. Toch is het zinvol om nu al stil te staan bij de mogelijkheden. Zo bepaalt u tijdig welke schenkingsvorm het beste past bij uw wensen voor dit jaar én uw langetermijnplanning.
In dit artikel zetten wij de belangrijkste aandachtspunten voor 2026 overzichtelijk op een rij. Ook lichten wij de papieren schenking toe. Dit is een veelgebruikt en effectief estate-planningsinstrument. Deze vorm van schenken kan aantrekkelijk zijn, maar roept regelmatig vragen op. Daarom leggen wij de werking en aandachtspunten helder uit.
1. Schenken in 2026: tarieven en vrijstellingen
U kunt ieder kalenderjaar fiscaal voordelig een bedrag schenken aan uw kinderen, kleinkinderen of andere dierbaren. De hoogte van de schenkbelasting hangt af van de relatie tussen u als schenker en de ontvanger, en van de hoogte van de schenking.
Tarieven schenkbelasting 2026
In onderstaande tabel hebben wij de tarieven voor de schenkbelasting in 2026 opgenomen.
Belaste verkrijging | Partner of kinderen | (Achter) kleinkind | Overige verkrijgers |
Tot en met € 158.669 | 10% | 18% | 30% |
Vanaf € 158.669 | 20% | 36% | 40% |
Voorbeeld: schenkt u in 2026 een bedrag aan uw kind, dan is de eerste € 158.669 belast tegen 10% en het meerdere tegen 20% (afgezien van vrijstellingen, zie hierna).
Vrijstellingen in 2026
Voor 2026 gelden de volgende vrijstellingen:
- Kinderen: € 6.908 per kind per jaar.
- Eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar: € 33.129.
- Algemene vrijstelling (onder meer voor kleinkinderen): € 2.769.
Maakt u gebruik van de verhoogde vrijstelling, dan vervalt de reguliere jaarlijkse vrijstelling voor dat jaar. Heeft u in het verleden al gebruikgemaakt van een verhoogde vrijstelling (zoals de voormalige jubelton), dan kunt u deze niet nogmaals benutten.
Is over een schenking in 2026 schenkbelasting verschuldigd, of wordt een beroep op een eenmalig verhoogde vrijstelling gedaan, dan moet uiterlijk vóór 1 maart 2027 aangifte worden gedaan.
Schenkingsstrategie
Het kan fiscaal voordelig zijn om meer te schenken dan de vrijstelling. Door tijdens uw leven vermogen over te dragen, wordt dit niet meer belast met erfbelasting. Hierdoor kan een groter deel van uw vermogen tegen een lager belastingtarief worden belast.
De optimale schenkingsstrategie verschilt per familie, vermogen en doelstelling. Een tijdige inventarisatie van uw mogelijkheden kan aanzienlijke fiscale voordelen opleveren en voorkomt dat kansen onbenut blijven.
Vormen van schenken
Schenken kan op meer manieren dan alleen geld overmaken. Denk bijvoorbeeld aan:
- Schenken van goederen (zoals woningen of andere bezittingen).
- Kwijtschelden van schulden.
- Schenken op papier (hierover verderop meer).
Per schenkingsvariant kunnen aanvullende vereisten gelden, zoals levering bij de notaris.
Voor woningen geldt bovendien dat de WOZ-waarde leidend is. In de voorjaarsnota 2026 is opgenomen dat een eerder aangekondigde maatregel om woningen voor de schenkbelasting te waarderen tegen de werkelijke waarde, niet wordt ingevoerd.
180-dagenregeling
Als een schenker binnen 180 dagen na een schenking overlijdt, telt die schenking alsnog mee als erfrechtelijke verkrijging. Deze is dan met erfbelasting in plaats van schenkbelasting belast. Dit kan leiden tot een tariefnadeel.
2. De papieren schenking: schenken zonder direct te betalen
Bij een papieren schenking schenkt u een bedrag aan een kind of andere begunstigde, maar betaalt u dit nog niet direct uit. De schenking wordt vastgelegd in een notariële akte. De ontvanger krijgt daardoor een vordering op u, die meestal pas opeisbaar is bij uw overlijden.
Over het geschonken bedrag bent u jaarlijks rente verschuldigd aan de begiftigde. Deze rente bedraagt op dit moment (minimaal) 6%. In de Voorjaarsnota 2026 staat aangekondigd dat dit percentage in de nabije toekomst mogelijk wordt verlaagd.
Met een papieren schenking blijft het vermogen voor u beschikbaar. Bij uw overlijden wordt de schenking als schuld afgetrokken van uw nalatenschap. Dit vermindert de grondslag voor de erfbelasting, waardoor uw kinderen uiteindelijk minder erfbelasting verschuldigd zijn. De rente die u in de tussentijd betaalt, is bovendien niet belast met erf- of schenkbelasting.
Voor veel vermogende families vormt een papieren schenking daarom een interessant instrument om vermogen gecontroleerd en fiscaal efficiënt over te dragen naar de volgende generatie.
De voordelen van een papieren schenking
- U houdt de beschikking over uw vermogen.
- De schuld verlaagt later de nalatenschap.
- De jaarlijks betaalde rente vormt een onbelaste vermogensoverdracht voor de erf- en schenkbelasting.
De nadelen en aandachtspunten van een papieren schenking
Schenkbelasting is direct verschuldigd, ook al is het bedrag nog niet uitbetaald.
- Een notariële akte is verplicht.
- De jaarlijkse rente moet daadwerkelijk worden betaald. Gebeurt dit niet, dan erkent de Belastingdienst de schuld niet voor de erfbelasting.
- De schuld en vordering kunnen gevolgen hebben voor box 3, toeslagen en inkomensafhankelijke regelingen (zoals uitkeringen en de eigen bijdrage langdurige zorg).
Politieke onzekerheid
De overheid heeft aangekondigd de papieren schenking minder aantrekkelijk te willen maken. Daarbij wordt gedacht aan een verlaging van de rentevergoeding en mogelijk aanvullende belastingheffing bij aflossing of overlijden.
Het is op dit moment nog onduidelijk of bestaande papieren schenkingen onder overgangsrecht zullen vallen. De definitieve plannen worden naar verwachting op Prinsjesdag 2026 bekendgemaakt.
Hierdoor kan het aantrekkelijk zijn om een voorgenomen papieren schenking niet te lang uit te stellen, en deze vóór Prinsjesdag op 15 september 2026 te doen. Als alternatief kunt u juist wachten tot ná Prinsjesdag voor duidelijkheid rondom de papieren schenking.
3. Conclusie
Schenken blijft in 2026 een effectieve manier om vermogen over te dragen en toekomstige erfbelasting te beperken. Daarbij kan een papieren schenking een interessant instrument zijn voor wie vermogen wil overdragen, maar tegelijkertijd de beschikking over zijn vermogen wil behouden.
Tegelijkertijd staat juist deze regeling politiek onder druk. Overweegt u een papieren schenking, dan kan het verstandig zijn om vóór Prinsjesdag 2026 uw mogelijkheden in kaart te brengen en actie te ondernemen.
Wilt u concreet weten welke schenkingsstrategie het beste aansluit bij uw persoonlijke en financiële situatie? Onze fiscalisten brengen graag de gevolgen, kansen en aandachtspunten voor u in kaart en denken met u mee over een fiscaal efficiënte vermogensoverdracht naar de volgende generatie. Een goed ingerichte schenkingsstrategie kan bovendien niet alleen belasting besparen, maar ook bijdragen aan financiële rust en duidelijkheid voor uw familie op de lange termijn.
Heeft u vragen over schenken, estate planning of andere private wealth-vraagstukken? Neem dan contact op met uw relatiebeheerder of via 040 – 2 504 504. Wij helpen u graag bij het maken van de juiste keuzes voor nu én voor de toekomst.